Οδηγός ειδών τέχνης
5 λόγοι για τους οποίους πρέπει να ζωγραφίζετε με ακρυλικά αντί για χρώματα λαδιού
Γιατί να ζωγραφίζετε με ακρυλικά;
Νιώθετε ότι ήρθε η ώρα για μια αλλαγή; Έχω την εντύπωση ότι η μοντέρνα τέχνη ανήκει στο ακρυλικό και στις ποικίλες καλλιτεχνικές και δημιουργικές δυνατότητές του.
Όλο και περισσότερα ακρυλικά μέσα εμφανίζονται στην αγορά, τα οποία βοηθούν στη διεύρυνση των ορίων της δημιουργίας – από δισδιάστατα σε πολυδιάστατα έργα ή στη ζωγραφική με ρευστό, υγρό ακρυλικό.
Ταυτόχρονα, οι κατασκευαστές προσπαθούν για μια πιο ενδελεχή προστασία της υγείας και του περιβάλλοντος, τομέας στον οποίο η παραγωγή λαδομπογιών υστερεί στις περισσότερες περιπτώσεις. Ας μιλήσουμε αναλυτικά για το γιατί τα ακρυλικά χρώματα είναι πιο κατάλληλα για την τέχνη σας από τα χρώματα λαδιού.
Αντικαταστήστε τα παλιά καλά χρώματα λαδιού
Συχνά συναντώ την άποψη ότι οι παραδοσιακοί καλλιτέχνες συνδέουν τη ζωγραφική με ακρυλικά χρώματα με το μάθημα των καλλιτεχνικών ή μια σχολή τέχνης για αρχάριους. Φυσικά, τα χρώματα λαδιού αποτελούν μέρος της ανθρώπινης ιστορίας από την εποχή των δεινοσαύρων και θα πρέπει να τους αποδίδεται ο δέων σεβασμός.
Ωστόσο, στη σύγχρονη, γρήγορη εποχή, η ζωγραφική με ακρυλικά είναι η πιο έξυπνη λύση. Κυρίως οι θεωρητικοί των καλών τεχνών διδάσκουν στους φοιτητές τους ότι οι πραγματικοί καλλιτέχνες χρησιμοποιούν χρώματα λαδιού, όχι ακρυλικά. Κατά τη γνώμη μου, τα ακρυλικά χρώματα υποτιμώνται και θα ήθελα να σας παρουσιάσω τους κύριους λόγους για τους οποίους αξίζει να τα ερωτευτείτε.
Ας δούμε όμως πρώτα πού δημιουργήθηκαν τα ακρυλικά χρώματα.
Πότε δημιουργήθηκαν τα ακρυλικά χρώματα;
Πριν αποφασίσω αν θα επιλέξω λάδι ή ακρυλικό, σκέφτηκα από πού προέρχονται πραγματικά τα ακρυλικά χρώματα. Ανακάλυψα ότι εφευρέθηκαν στα μέσα του 20ού αιώνα ως εναλλακτική λύση στα τοξικά, ακριβά και αργά στεγνώματα χρώματα λαδιού.
Η ποιότητά τους στην αρχή όμως δεν ήταν ιδανική. «Ένας από τους λόγους για τους οποίους ο κόσμος δεν συνήθισε τα ακρυλικά χρώματα είναι ότι τα πρώτα από αυτά ήταν πολύ κιμωλιαστά, εξαιρετικά ματ και δεν περιείχαν πολλά ισχυρά χρωστικά», εξηγεί η Rhéni Tauchid, καλλιτέχνιδα και συγγραφέας της τρέχουσας έκδοσης του βιβλίου από το 2018 με τίτλο Acrylic Painting: Media & Methods, το οποίο σας προτείνω ανεπιφύλακτα.
Όμως όλα άλλαξαν ξαφνικά. Η τεχνολογία παραγωγής τους εξελίχθηκε γρήγορα και έγιναν ένα υψηλής ποιότητας μέσο ζωγραφικής, ασφαλές για την υγεία του καλλιτέχνη.
Τη δημοτικότητα των ακρυλικών χρωμάτων εξασφάλισαν ζωγράφοι όπως ο David Hockney, η Helen Frankenthaler και ο Mark Rothko. «Όσο περισσότερο μάθαινε ο κόσμος για τις δυνατότητες εφαρμογής του ακρυλικού, τόσο πιο δημοφιλή γίνονταν και ως επαγγελματικό μέσο», σημείωσε η Tauchid.
Ας συνοψίσουμε γιατί αξίζει να γίνετε φίλοι με τα ακρυλικά χρώματα:
1. Για να ζωγραφίσετε με ακρυλικά χρειάζεστε μόνο λίγα απλά εργαλεία
Τα ακρυλικά χρώματα είναι απλά και φιλικά προς τον προϋπολογισμό σας. Ενώ στη ζωγραφική με λάδι χρειάζεστε μια σειρά από ακριβά βοηθήματα – όπως νέφτι, διαλυτικά, λάδι, πινέλα από φυσική τρίχα, gesso, καμβά και φυσικά έναν καλά αεριζόμενο χώρο –, με τα ακρυλικά χρώματα αρκούν το πολύ 4 πράγματα, τα οποία είναι σημαντικά φθηνότερα στην αγορά: το ίδιο το ακρυλικό χρώμα, ένα συνθετικό πινέλο, ένα δοχείο νερού και η επιφάνεια ζωγραφικής, συνήθως ένας καμβάς.
Η Tauchid προτείνει να επενδύσετε τα χρήματα που εξοικονομήσατε στην ποιότητα των ακρυλικών χρωμάτων – όσο υψηλότερος είναι ο βαθμός αντοχής στο φως, τόσο περισσότερες ανθεκτικές χρωστικές θα σας ενθουσιάσουν. Η αντοχή στο φως αναγράφεται στα χρώματα με ένα σύμβολο συν: όσο περισσότερα συν, τόσο υψηλότερη η ποιότητα. Με τα χρώματα συμβαίνει ό,τι και με το χτίσιμο ενός σπιτιού: χρειάζεστε γερά θεμέλια για να δημιουργηθεί μια σταθερή κατασκευή.
Η συμβουλή μου: ακρυλικά χρώματα υψηλής αντοχής στο φως Amsterdam από την Royal Talens
Όσον αφορά τα πινέλα, με τα ακρυλικά δεν χρειάζεστε τόσα πολλά όσα στη ζωγραφική με λάδι. Τα καλύτερα είναι αυτά με συνθετικές τρίχες. Οι τεχνητές ίνες ανταποκρίνονται καλύτερα στη δομή των ακρυλικών χρωμάτων.
Ένα ακόμη θετικό σημείο είναι ο εύκολος καθαρισμός των πινέλων, τα οποία μπορείτε να πλύνετε απλά με νερό ή λίγο σαπούνι. Ο καθαρισμός των πινέλων λαδιού απαιτεί διαλυτικά όπως νέφτι ή άλλες τοξικές ουσίες· εκτός από τη μυρωδιά, αυτή η διαδικασία σας κοστίζει και πολύ χρόνο. Αν χρησιμοποιείτε παλέτα, μπορείτε απλά να ξύσετε το ακρυλικό χρώμα ή να το αφήσετε να στεγνώσει και να το ξεφλουδίσετε.
2. Ακρυλικό = έλεγχος της σύστασης και της υφής
Μία από τις καλύτερες ιδιότητες των ακρυλικών χρωμάτων είναι η ευελιξία τους. Αν αποφασίσετε να προσθέσετε ένα μέσο (ένα βοηθητικό μέσο για αραίωση ή πύκνωση του χρώματος), θα επιτύχετε ιδιότητες που μοιάζουν με άλλους τύπους χρωμάτων. Για παράδειγμα, αν προσθέσετε ένα επιβραδυντικό στεγνώματος, θα έχετε την αίσθηση ότι ζωγραφίζετε με χρώματα λαδιού. Υπάρχουν μέσα με τα οποία μπορείτε να δημιουργήσετε εφέ ρωγμών (crackle) ή γκλίτερ, ή ίσως σας ενδιαφέρει ένα μέσο για εξαιρετικά γρήγορο στέγνωμα – αν και το ακρυλικό χρώμα στεγνώνει ούτως ή άλλως πιο γρήγορα από όσο χρειάζεται για να πιείτε τον καφέ σας.
Για να κατανοήσετε καλύτερα πώς τα ακρυλικά μέσα επηρεάζουν τα χρώματα, ο Tauchid συμβουλεύει να εξοικειωθείτε με 5 βασικούς όρους: Ιξώδες (σύσταση), την περίπλοκη λέξη Ρεολογία (συμπεριφορά ροής), Γυαλάδα, Καλυπτικότητα (βαθμός διαφάνειας) και Υφή (πλαστικότητα στον χώρο).
Ουφ, τόση θεωρία. Νιώθω σχεδόν σαν να βρίσκομαι σε πανεπιστημιακή διάλεξη. Είναι όμως σημαντικό να κατανοήσετε ότι κάθε μία από αυτές τις παραμέτρους παίζει σημαντικό ρόλο στο πώς συμπεριφέρεται το ακρυλικό στον καμβά. Αν ξεκινάτε με ακρυλικά χρώματα, αλλά έχετε ήδη εμπειρία π.χ. με ακουαρέλα, μπορείτε να προσαρμοστείτε σταδιακά στη συμπεριφορά των χρωμάτων με τη βοήθεια των μέσων, ώστε το αποτέλεσμα να ανταποκρίνεται ακριβώς στις προσδοκίες σας.
Η συμβουλή μου: το απίστευτα πυκνό και πλούσιο ακρυλικό χρώμα Gallery της Winsor&Newton
3. Με το ακρυλικό μπορείς να ζωγραφίζεις παντού
Γνωρίζετε την ιστορία του ζωγράφου που μετέτρεψε το υπνοδωμάτιό του σε ατελιέ; Δυστυχώς, αυτό δεν αποτελεί ιδανική λύση για τα χρώματα λαδιού, καθώς απαιτούν έναν καλά αεριζόμενο χώρο. Τα χρώματα με βάση το λάδι περιέχουν πολλές τοξικές ουσίες που είναι επιβλαβείς για την υγεία, και αν το ατελιέ δεν αερίζεται καλά, το νέφτι και το τερεβινθέλαιο γεμίζουν τον αέρα με αναθυμιάσεις.
Επομένως, αν δεν έχετε προϋπολογισμό για δικό σας ατελιέ με παράθυρα ή απλώς θέλετε να ζωγραφίζετε στην κουζίνα ή στο σαλόνι, τα ακρυλικά χρώματα είναι μια εξαιρετική επιλογή. Είναι με βάση το νερό, οπότε δεν χρειάζεται να τα αραιώνετε με άλλα "δύσοσμα" υλικά. Η διαλυτότητα στο νερό διευκολύνει επίσης το πλύσιμο των χεριών, καθώς τα χρώματα λαδιού αφαιρούνται πολύ δύσκολα και μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα.
Αυτός ο παράγοντας, μαζί με την προσιτή τιμή και την ασφάλεια, είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο τα ακρυλικά χρώματα χρησιμοποιούνται στις σχολές καλών τεχνών.
4. Τα ακρυλικά χρώματα στεγνώνουν γρήγορα, επομένως μπορείς να εφαρμόζεις στρώσεις πιο γρήγορα
Στρώση με στρώση δημιουργείται ένα αριστούργημα. Φανταστείτε μόνο τη χαρά της κίνησης του πινέλου ή της σπάτουλας. Τα ακρυλικά χρώματα μπορείτε να τα τοποθετείτε γρήγορα το ένα πάνω στο άλλο για να δημιουργήσετε τα λεγόμενα βερνίκια (glazes) – μια υφή που χτίζεται πάνω από τις προηγούμενες στρώσεις. Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε ένα μέσο για βερνίκωμα (glazing medium), το οποίο παρασκευάζεται από υγρές πολυμερείς ρητίνες, ώστε το έργο σας να αποκτήσει περισσότερη διαφάνεια και ρευστότητα.
5. Ο πίνακάς σου μπορεί να γίνει γλυπτό
Μια άλλη συναρπαστική πτυχή των ακρυλικών χρωμάτων είναι η ικανότητά τους να παίρνουν τρισδιάστατη μορφή. «Τα χρώματα λαδιού, ακουαρέλας ή κεριού προσκολλώνται στην επιφάνεια και παραμένουν εκεί, ενώ τα ακρυλικά χρώματα μπορούν να ξεφλουδιστούν από μια μη απορροφητική επιφάνεια και να χρησιμοποιηθούν ως λεπτό γλυπτικό υλικό. Με αυτόν τον τρόπο ξεπερνούν τα όρια της ζωγραφικής και εισέρχονται στον τομέα της γλυπτικής και του κολάζ», περιγράφει ο Tauchid με σχεδόν επιστημονικό τρόπο.
Με απλά λόγια: τα ακρυλικά χρώματα είναι ιδανικά για την τεχνική του κολάζ, όπου διάφορα υλικά κολλιούνται στον καμβά με ακρυλικό για να δημιουργηθούν τρισδιάστατα έργα τέχνης.
Τα ακρυλικά χρώματα είναι απίστευτα ευέλικτα. Με εντυπωσίασαν κυρίως επειδή είναι κατάλληλα τόσο για καλλιτεχνική δημιουργία όσο και για δημιουργικά έργα. Η ζωγραφική με ακρυλικά είναι γρήγορη, πρακτική και φιλική προς το περιβάλλον. Είμαι σίγουρη ότι και εσείς θα ανακαλύψετε κι άλλους λόγους για τους οποίους μπορεί κανείς να ερωτευτεί το ακρυλικό.
Καλή δημιουργία σας εύχεται η Ingrid
.